czwartek, 26 luty 2026 07:48

Pod deskami leżał od ponad 100 lat. Odkrycie broni z I wojny w Gliwicach

Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Broń palna z początku XX wieku z drewnianą kolbą i metalowymi elementami, podobna do konstrukcji wykorzystywanych podczas I wojny światowej, takich jak Mauser wz. 98. Broń palna z początku XX wieku z drewnianą kolbą i metalowymi elementami, podobna do konstrukcji wykorzystywanych podczas I wojny światowej, takich jak Mauser wz. 98. Źródło: Pixabay

Remont poddasza w Gliwicach zakończył się odkryciem broni ukrytej pod deskami podłogowymi. Mieszkańcy natrafili na karabin z czasów I wojny światowej. Znalezisko leżało tam przez dekady. O sprawie poinformowano policję. Zabezpieczony egzemplarz to Mauser wz. 98 kal. 7,92 mm z oznaczeniem ERFURT 1918. Broń ma złamaną kolbę. Mimo uszkodzeń została uznana za cenny zabytek. Prokuratura podjęła decyzję o przekazaniu jej do muzeum.

Spis treści:
Odkrycie na poddaszu w Gliwicach
Mauser wz. 98 ERFURT 1918 i kaliber 7,92 mm
Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód i Muzeum Ziemi Śląskiej
Krag-Jorgensen model 1889 i przypadek z Knurowa
Górny Śląsk i znaleziska podczas remontów
Apel służb i działania policji

Odkrycie na poddaszu w Gliwicach

Do odkrycia doszło podczas wymiany desek podłogowych na strychu. Broń była ukryta pod podłogą. Mieszkańcy natychmiast zgłosili sprawę. Policja została wezwana na miejsce. Znalezisko zabezpieczono po zgłoszeniu wykonanym przez mieszkańców domu. Dalsze decyzje podjęto w trybie formalnym. Sprawa została przekazana do prokuratury.

Mapa przedstawia miasto Gliwice, gdzie podczas remontu poddasza w jednym z domów odnaleziono karabin Mauser wz. 98 z 1918 roku ukryty pod deskami podłogowymi.  Zaznaczony obszar obejmuje teren, na którym doszło do odkrycia historycznego znaleziska z okresu I wojny światowej. Źródło: Mapy Google

  • miejsce odkrycia to poddasze w domu na terenie Gliwic
  • moment odkrycia to remont i wymiana desek podłogowych
  • zgłoszenie wykonano od razu po znalezieniu broni

Mauser wz. 98 ERFURT 1918 i kaliber 7,92 mm

Odnaleziony karabin to Mauser wz. 98 kal. 7,92 mm produkcji niemieckiej, a oznaczenie ERFURT 1918 wskazuje na wytworzenie pod koniec I wojny światowej w zakładach w Erfurcie. Broń jest uszkodzona. Posiada złamaną kolbę. Materiał źródłowy wskazuje jednak na jej wartość zabytkową. Mauser 98 był jedną z najbardziej rozpoznawalnych konstrukcji broni powtarzalnej przełomu XIX i XX wieku. Ten model był szeroko wykorzystywany przez armię niemiecką podczas I wojny światowej. Różne wersje służyły również w kolejnych konfliktach zbrojnych.

ElementDane z materiału
Model Mauser wz. 98
Kaliber 7,92 mm
Oznaczenie ERFURT 1918
Stan Złamana kolba

Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód i Muzeum Ziemi Śląskiej

Zgodnie z decyzją Prokuratury Rejonowej Gliwice-Wschód zabezpieczony karabin zostanie przekazany do Muzeum Ziemi Śląskiej. Tam ma przejść prace konserwatorskie. Zapowiedziano także rekonstrukcję. Po odrestaurowaniu ma trafić na ekspozycję. Dzięki temu zwiedzający zobaczą autentyczny eksponat z okresu Wielkiej Wojny. Po zakończeniu prac karabin ma stać się elementem wystawy muzealnej.

Zgodnie z decyzją prokuratury zabezpieczony karabin zostanie przekazany do Muzeum Ziemi Śląskiej. Broń ma przejść specjalistyczne prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne. Po odrestaurowaniu stanie się częścią ekspozycji. Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód

Film prezentuje historię i konstrukcję karabinów używanych w Polsce i Europie w latach 1919–1939, w tym konstrukcje podobne do Mausera wykorzystywanego w I wojnie światowej.

Karabin zostanie poddany konserwacji i rekonstrukcji. Eksponat po zakończeniu prac będzie prezentowany jako autentyczny obiekt z okresu I wojny światowej. Placówka wcześniej prezentowała także stan przed i po rekonstrukcji karabinu Krag-Jorgensen model 1889. - Muzeum Ziemi Śląskiej

  • decyzja o przekazaniu zapadła na poziomie prokuratury
  • miejsce docelowe to Muzeum Ziemi Śląskiej
  • zapowiedziano konserwację oraz rekonstrukcję

Krag-Jorgensen model 1889 i przypadek z Knurowa

Materiał wskazuje, że to nie pierwszy taki przypadek w regionie. Dwa lata temu do knurowskiej placówki trafiły elementy karabinu Krag-Jorgensen model 1889 kal. 8 mm produkcji duńskiej. Broń poddano gruntownej rekonstrukcji. Muzeum prezentowało jej stan sprzed prac. Pokazano też efekt końcowy. W materiale przywołano rekonstrukcję karabinu Krag-Jorgensen model 1889 jako wcześniejszy przykład działań muzealnych.

Górny Śląsk i znaleziska podczas remontów

Odnalezienie broni z okresu I wojny światowej na terenie Górnego Śląska nie zostało opisane jako zaskoczenie, ponieważ region ma bogatą i skomplikowaną historię. Pamiątki po dawnych konfliktach bywają odkrywane podczas remontów. Pojawiają się też w trakcie prac ziemnych. Materiał wskazuje, że nawet uszkodzona broń może mieć dużą wartość historyczną. Jest to związane z jej walorem dokumentacyjnym. Po zabezpieczeniu i konserwacji może służyć celom edukacyjnym.

  • znaleziska pojawiają się podczas remontów domów i poddaszy
  • pamiątki bywają odkrywane także w trakcie prac ziemnych
  • wartość historyczna dotyczy również egzemplarzy uszkodzonych

Apel służb i działania policji

Służby apelują, aby po znalezieniu broni, amunicji lub potencjalnie niebezpiecznych przedmiotów nie podejmować prób przenoszenia ani rozbrajania. W takiej sytuacji należy powiadomić policję. Funkcjonariusze zabezpieczają miejsce. Ocenią też stopień zagrożenia. Materiał podkreśla, że właściwe postępowanie pozwala uniknąć ryzyka. To dotyczy zarówno domów, jak i terenów prac ziemnych.

Karabin Mauser wz. 98 z oznaczeniem ERFURT 1918 po decyzji prokuratury ma trafić do Muzeum Ziemi Śląskiej i przejść konserwację, a później zostać udostępniony zwiedzającym jako autentyczny eksponat z czasów I wojny światowej. Odkrycie pokazuje, że poddasza i stare podłogi nadal potrafią skrywać przedmioty o znaczeniu historycznym. Procedury służb określają, jak takie znaleziska zabezpieczać. Muzea przygotowują je do ekspozycji. Dzięki temu trafiają do przestrzeni edukacyjnej.

Glosariusz

  • Broń powtarzalna broń, w której po każdym strzale wykonuje się ręczne przeładowanie mechanizmu w celu podania kolejnego naboju.
  • Konserwacja muzealna zestaw działań zabezpieczających i stabilizujących zabytek, aby mógł być przechowywany i pokazywany.
  • Rekonstrukcja prace odtwarzające brakujące lub uszkodzone elementy obiektu zgodnie z zasadami przyjętymi przez placówkę.

źródło: RMF FM